Koeien voeren op Hamra Farm: wat we hebben geleerd
Vers voer. Voor elke koe. Elke dag.
De koeien de hele dag van vers voer voorzien klinkt eenvoudig, maar zoals je weet, is dat in de praktijk niet altijd zo makkelijk.
Wat gaat er in het rantsoen? Hoe goed wordt het gemengd? Hoe vaak krijgen de koeien vers voer? Krijgt elke koe voldoende kans om te vreten? En hoe houd je de voerplek schoon en comfortabel?
Er komt heel wat bij kijken. Bij het ontwikkelen van onze voerroutine hebben we ons daarom gericht op wat voor ons belangrijk is: de koeien goed voeren, zorgen voor regelmaat en comfort en tegelijkertijd efficiënt omgaan met voer én onze tijd.
Uiteindelijk wil je dat de koeien goed gevoerd en comfortabel zijn, zonder voer te verspillen of meer werk te creëren dan nodig is.
Maar hoe ziet het voeren er in onze VMS-stal precies uit? We laten het je zien. Eerste stop: de voerkeuken.
Onze voercijfers
Ons automatische voersysteem maakt gebruik van de DeLaval OptiWagon™, een automatische voerwagen die het klaargemaakte voer gedurende de dag naar de verschillende koegroepen brengt en verdeelt. • Elke dag worden 338 koeien gevoerd • Dagelijks wordt ongeveer 15 ton voer klaargemaakt • De OptiWagons maken 15–17 voerrondes per dag • Elke koegroep krijgt 5–7 voerbeurten per dag • Elke OptiWagon kan tot 800 kg voer meenemen • Een voerronde duurt ongeveer 10–12 minuten
1. Van de voerkeuken naar de koeien
In de voerkeuken, die zich in onze VMS-stal bevindt, slaan we het voer op, mengen we het en maken we het klaar voordat het naar de koeien gaat. En als je elke dag zo'n 15 ton voer klaarmaakt, is het daar een drukte van belang.
Onze voerkeuken bestaat uit:
• vier DeLaval buffertafels
• een DeLaval Vertical Stationary Mixer
• DeLaval voertransportbanden
• twee DeLaval OptiWagons
Samen vormen ze één doorlopend proces: A. rantsoenen voorbereiden → B. mengen → C. het klaargemaakte voer transporteren → D. het voer naar de koeien brengen
A. Het rantsoen voorbereiden
Onze vier voerbuffertafels bevatten het ruwvoer dat we in het rantsoen gebruiken, zoals gras- en maïskuil. Andere voercomponenten worden apart opgeslagen, zodat we ze in verschillende hoeveelheden kunnen toevoegen, afhankelijk van de behoeften van elke groep koeien.
De precieze samenstelling verschilt per groep, maar een typisch rantsoen bestaat bij ons voor ongeveer 60–70% uit graskuil en 30–40% uit maïskuil, aangevuld met circa 0,1 kg zout, 0,1 kg mineralen en 0,1 kg kalk per koe per dag. Gemiddeld krijgt elke koe dagelijks ongeveer 12–13 kg droge stof uit het gemengde rantsoen. Dat komt overeen met ongeveer 30–35 kg kuilvoer. De koeien worden onbeperkt gevoerd, wat simpelweg betekent dat ze altijd toegang hebben tot voer en zoveel kunnen vreten als ze willen.
Daarnaast krijgen de koeien individueel afgestemde hoeveelheden krachtvoer, brok en graan via de krachtvoerstations en tijdens het melken in de VMS. Het rantsoen wordt voor elke koe individueel bepaald en één keer per maand aangepast.
B. Mengen
In de menger snijden, liften en mengen verticale vijzels de verschillende voercomponenten tot een gelijkmatig gemengd rantsoen.
Dat is belangrijk, omdat we willen dat het voer zo homogeen mogelijk gemengd is. Zo voorkomen we dat koeien van de ene voercomponent meer binnenkrijgen dan van de andere. Een goed gemengd rantsoen maakt het bovendien moeilijker voor koeien om de delen die ze het lekkerst vinden eruit te selecteren en de rest te laten liggen.
Optimaal gebruikmaken van ons voer
Er blijft maar heel weinig voer over. Eén keer per dag of om de dag verwijderen we eventuele voerresten. Resten van het ruwvoer worden weer over onze akkers verspreid. Voor krachtvoer, brok en graan wordt de hoeveelheid per koe individueel bepaald en één keer per maand aangepast. Dit voer wordt individueel verstrekt via de krachtvoerstations en tijdens het melken in de VMS, waardoor er geen voerresten overblijven. Voor ons draait het erom dat elke koe krijgt wat ze nodig heeft en we tegelijkertijd voerverspilling tot een minimum beperken.
C. Het voer transporteren
Zodra het rantsoen klaar is, transporteert de voertransportband het vanuit de menger naar het laadpunt. Daar neemt het volgende deel van het systeem het over.
Een lege OptiWagon wordt automatisch naar het laadpunt gestuurd, rijdt onder de transportband en wordt gevuld met het klaargemaakte rantsoen.
Zodra de OptiWagon geladen is, begint hij aan zijn geprogrammeerde route door de stal en brengt hij vers voer naar de toegewezen koegroep.
Bekijk de video en zie de OptiWagon in actie.
D. Het voer verstrekken
Terwijl de OptiWagon langs het voerhek rijdt, verdeelt hij vers voer en schuift hij het resterende voer weer richting de koeien. Zo blijft het voer binnen bereik en komt het niet op het looppad terecht, waar het vervuild kan raken. Dit helpt ook om voerverspilling te beperken.
Tegelijkertijd betekent vers voer beschikbaar houden niet dat we simpelweg steeds meer voer verstrekken. We houden in de gaten hoeveel voer er aan het voerhek overblijft en passen de hoeveelheid aan op basis van hoeveel de koeien vreten.
Na een voerronde keert de OptiWagon terug naar zijn laadpositie en wacht daar tot hij weer nodig is.
Kan OptiWagon ook in een bestaande stal worden geïnstalleerd?
Ja, OptiWagon kan naast nieuwbouw ook een oplossing zijn voor bepaalde bestaande stallen. De voerwagen volgt een inductielijn die in de betonnen vloer wordt aangebracht. Inductiekabels geleiden de OptiWagon vervolgens langs een vooraf bepaalde route door de stal.
Omdat deze inductielijn ook in een bestaande betonvloer kan worden aangebracht, is het systeem ook geschikt voor bepaalde bestaande stallen.
2. Voeren als onderdeel van het koeverkeer
In onze VMS-stal worden de koeien vrijwillig gemolken. Dat betekent dat ze niet op vaste tijden naar de melkrobot worden gebracht. Een goede dagelijkse routine helpt daarom om de koeien gedurende de dag op een natuurlijke manier te laten bewegen tussen vreten, rusten en melken.
Het regelmatig verstrekken van vers voer speelt daarin een belangrijke rol. Wanneer de OptiWagon met vers voer de stal binnenkomt, herkennen de koeien zijn komst, staan ze op en bewegen ze richting het voerhek.
In onze VMS-stal werken we bovendien met gestuurd koeverkeer volgens het feed-first-principe. Bij gestuurd koeverkeer helpen slimme selectiepoorten om koeien door de stal te leiden op basis van waar ze naartoe moeten. Feed-first betekent dat koeien eerst naar het voerhek gaan en daarna langs de selectiepoorten komen. Koeien die gemolken moeten worden, kunnen daar richting de VMS worden gestuurd.
Ook in de VMS vormt voer een extra stimulans voor een bezoek aan de melkrobot: tijdens het melken krijgen de koeien daar een individueel afgestemde hoeveelheid voer.
Voeren en melken zijn dus geen losse onderdelen van de dag. Vers voer stimuleert koeien om op te staan en richting het voerhek te gaan, terwijl de slimme selectiepoorten koeien die gemolken moeten worden naar de VMS leiden. Door zowel overdag als 's nachts regelmatig vers voer te verstrekken, houden we deze routine in stand.
Ook de individuele krachtvoerstations (DeLaval feed station FSC40) maken deel uit van dit koeverkeer. Koeien kunnen deze stations bezoeken voor hun individueel afgestemde hoeveelheid krachtvoer. Zo hebben ze nog een extra reden om zich als onderdeel van hun dagelijkse routine door de stal te bewegen.
Al onze voersystemen werken samen om een voorspelbare dagelijkse routine te ondersteunen. Zo weten onze koeien gedurende de dag wat ze kunnen verwachten. Tegelijkertijd draagt dit bij aan koecomfort en een efficiënte benutting van de VMS, wat op zijn beurt de melkproductie kan ondersteunen.
Voor ons lijkt dat goed te werken. Op Hamra Farm behoren koeien tot de beste melkproducenten van Zweden. Goede voerroutines spelen daarin, naast alles wat we verder op het bedrijf doen, hun eigen rol.
3. Tijd besparen op routinematig voeren
Ook als commercieel melkveebedrijf van DeLaval ontkomen we niet aan de uitdagingen rond arbeid waar melkveebedrijven mee te maken hebben. Het wordt er niet makkelijker op om voldoende arbeidskrachten te vinden en doordat Hamra Farm is gegroeid, is er simpelweg meer werk te doen.
Voor ons draait automatisering niet om het vervangen van mensen. We hebben een geweldig team op Hamra Farm en zij spelen een belangrijke rol in het dagelijks functioneren van het bedrijf. Automatisering neemt een deel van de repetitieve werkzaamheden over, waardoor wij meer tijd hebben voor de koeien en voor andere werkzaamheden die onze aandacht nodig hebben.
Het voersysteem op Hamra Farm plannen
Bekijk de video waarin Gökhan Kaplan, Feeding Specialist bij DeLaval, uitlegt welke keuzes ten grondslag lagen aan het ontwerp van het voersysteem en welke belangrijke overwegingen de uiteindelijke oplossing hebben bepaald.
4. Een koe-vriendelijke voerplek
Een goede voerplek draait om veel meer dan alleen voer aanbieden. Hoe het voerhek, de individuele vreetplaatsen en de robots in de stal op elkaar zijn afgestemd, kan invloed hebben op hoe rustig koeien vreten, hoe gemakkelijk ze bij het voer kunnen en hoe schoon de omgeving rond het voerhek blijft.
We hebben verschillende praktische ontwerpkeuzes gecombineerd om een voerplek te creëren waar koeien met zo min mogelijk verstoring kunnen vreten.
A. Elke koe heeft een comfortabele plek om te vreten
Een belangrijk onderdeel zijn de individuele vreetplaatsen. Aan het voerhek stapt elke koe op een verhoogd platform en heeft ze haar eigen afgebakende plek om te vreten, met afscheidingen tussen haar en de koeien aan weerszijden.
Een eigen plek voorkomt dat andere koeien haar tijdens het vreten gemakkelijk kunnen storen en vermindert de concurrentie rond het voer. Dit zorgt voor meer rust aan het voerhek, vooral voor lager in rang staande koeien.
Dankzij de individuele vreetplaatsen kunnen lager in rang staande koeien naast hoger in rang staande koeien vreten, zonder zo gemakkelijk te worden weggeduwd of gestoord. Met alleen een nekboom is dat lastiger.
Voor ons moet een goed ontworpen voerhek dus niet alleen toegang tot voer bieden, maar koeien ook de mogelijkheid geven om rustig te vreten.
B. Mestrobots blijven uit de buurt terwijl koeien vreten
Het verhoogde platform heeft nog een voordeel: de mestrobot hoeft niet direct onder een koe door te rijden terwijl ze staat te vreten. Daarmee nemen we een mogelijke bron van onrust aan het voerhek weg en kunnen de koeien rustig en ongestoord vreten in een schone omgeving.
Maar we gaan nog een stap verder. Wanneer er vers voer wordt verstrekt, komen koeien van nature naar het voerhek. Dat gedrag gebruiken we om de werkzaamheden van de verschillende robots in de stal op elkaar af te stemmen. Terwijl het verse voer de koeien naar het voerhek trekt, kunnen de mestrobots naar de achterste loopgang worden gestuurd. Zo kan daar worden schoongemaakt terwijl de koeien rustig staan te vreten.
Vers voer wordt verstrekt → koeien gaan naar het voerhek → de mestrobots reinigen de achterste loopgang
In plaats van verschillende automatische systemen los van elkaar te laten werken, kunnen ze elkaar zo aanvullen. Dat maakt het reinigen gemakkelijker en helpt tegelijkertijd om de koeien zo min mogelijk te verstoren.
C. Hygiëne is onderdeel van het ontwerp van de voerplek
Koecomfort is niet het enige waar we rekening mee houden. Het voerhek moet ook gemakkelijk schoon te houden zijn.
Op onze voertafel gebruiken we daarom de DeLaval Feeding Table Cover FTC, een speciale voedselveilige coating, in plaats van alleen een onbehandeld betonoppervlak. Beton kan na verloop van tijd slijten en poreus worden, waardoor het oppervlak moeilijker schoon te houden is. Het gladde, voedselveilige oppervlak van de Feeding Table Cover FTC is eenvoudig te reinigen en ontworpen om bacteriegroei en verontreiniging van het voer tegen te gaan.
Belangrijkste inzichten
Voeren gaat om veel meer dan alleen zorgen dat er voer voor de koeien ligt. Dit zijn enkele van de belangrijkste dingen die we hebben geleerd over het consequent aanbieden van voer, het ondersteunen van koeverkeer en koecomfort en het goed op elkaar afstemmen van de verschillende systemen in de stal.
-
Regelmatig voeren helpt ons een vaste routine te behouden
Elke koegroep krijgt 5–7 keer per dag vers voer. Zo zorgen we dat er gedurende de dag vers voer beschikbaar is en ondersteunen we de voorspelbare routine die we in onze VMS-stal willen creëren.
-
Een constant voerproces draait om meer dan alleen de voerfrequentie
Het gaat niet alleen om hoe vaak we voer verstrekken. Het rantsoen voorbereiden, goed mengen, naar de OptiWagon transporteren en vervolgens bij de juiste koegroep afleveren: elke stap speelt een rol.
-
Vers voer helpt ook om koeien in beweging te krijgen
In onze VMS-stal stimuleert vers voer de koeien om op te staan en naar het voerhek te gaan. Dankzij ons feed-first koeverkeer kunnen slimme selectiepoorten koeien die gemolken moeten worden vervolgens richting de VMS sturen.
-
Automatisering geeft ons team meer tijd voor ander werk
Automatisch voeren neemt het repeterende werk van het voer verstrekken gedurende de dag en nacht over. Daardoor houdt ons team meer tijd over voor de koeien en andere werkzaamheden op het bedrijf. Voor ons gaat het erom de beschikbare arbeid zo goed mogelijk in te zetten, niet om mensen te vervangen.
-
Elke koe moet rustig kunnen vreten
Onze individuele vreetplaatsen geven elke koe haar eigen plek. Zo kunnen lager in rang staande koeien naast hoger in rang staande koeien vreten, zonder te worden weggeduwd of gestoord.
-
Voeren moet aansluiten op de rest van de stal
We bekijken voeren niet als een losstaand proces. De voertafel, individuele vreetplaatsen, OptiWagon, het koeverkeer en de mestrobots moeten goed op elkaar zijn afgestemd om de stal te laten functioneren zoals we dat willen.