Uiergezondheid op Hamra Farm
Bescherm de uier, bescherm je melk: onze aanpak in de praktijk
Laat ons het hebben over uiergezondheid, want daar vindt elke druppel melk zijn oorsprong. Op Hamra Farm werken we al jaren systematisch aan betere uierhygiëne en minder mastitisgevallen. Het is een doorlopend proces en we leren nog elke dag bij. Maar door een gestructureerde aanpak te volgen, hebben we ons celgetal op een niveau kunnen houden waar we tevreden mee zijn – rond de 110.000 tot 120.000 per milliliter melk. Hieronder delen we wat we doen, waarom het belangrijk is en hoe de juiste combinatie van hygiëne, instellingen, speenverzorging en technologie op elk bedrijf echt het verschil kan maken.
Het begint allemaal met een goed plan
Goede uiergezondheid handhaven komt neer op degelijke planning en de juiste routines. Waar hebben we ons dus op gericht bij het ontwerpen van de nieuwe VMS‑stal om dit zo goed mogelijk te ondersteunen? In deze video neemt Julie Geldolf, Market Solution Manager bij DeLaval, je mee in hoe we de opzet hebben gepland. We hopen dat het je eigen planning inspireert.
Een korte rondleiding door de VMS‑stal met focus op uiergezondheid
In deze video neemt Per Edstam, Market Solution Manager voor Zweden, je mee de VMS‑stal in en laat hij de praktische stappen zien die ons team neemt, en de technologieën die daarbij horen, om de uiergezondheid van onze kudde te beschermen.
Dagelijkse routines die voor ons echt het verschil maken
Uiergezondheid is niet iets dat we simpelweg van een lijstje ‘afvinken’. Het zit verweven in onze dagelijkse routines.
Het begint al lang voordat een koe de melkrobot binnenkomt. Het begint bij de omgeving waarin ze ligt, de lucht die ze inademt en de routines die ze elke dag opnieuw doorloopt. Schone ligboxen, teder melken, sterke speenverzorging en realtime monitoring – dat zijn de pijlers die de gezondheid van onze kudde ondersteunen. Dit zijn enkele manieren waarop we dat aanpakken:
1. Een schone omgeving creëren: schone, droge ligboxen
Elke dag beginnen we met de basis: hygiëne. Twee keer per dag wordt elke ligbox schoongemaakt, en één tot twee keer per dag voegen we zaagsel toe om de ligplaatsen droog en aantrekkelijk te houden. Een boxstrooimiddel helpt het vocht te beheersen. Het is een eenvoudige routine, maar we hebben gemerkt dat die veel invloed heeft op hoe schoon uiers gedurende de dag blijven.
2. Ventilatie
Frisse lucht is een andere stille held in de stal. Goede ventilatie houdt de luchtvochtigheid laag en de ligboxen droger. Het creëert een gezondere omgeving voor koeien en vermindert blootstelling aan bacteriën.
3. Uierverzorging
Wij geloven dat een groot deel van ons succes op het gebied van uiergezondheid komt door de kleine, consistente routines die de speenconditie beschermen en zorgen voor een soepel melkproces. Als we het zouden moeten terugbrengen tot drie aandachtsgebieden, dan zeggen we: speendesinfectie, teder melken en de juiste tepelvoering.
Na elke melkbeurt gebruiken we een speendip om de speen te beschermen wanneer die het meest kwetsbaar is. De VMS™ melkt ook precies, hangt nauwkeurig aan en houdt het proces stabiel en comfortabel – wat helpt de speenconditie te beschermen en stress op de uier te verminderen.
Daarnaast hebben we Flow Responsive™ Milking, dat het vacuüm automatisch aanpast aan de hoeveelheid melk die stroomt. Daardoor staan de spenen nooit onder meer druk dan nodig, wat comfort en uiergezondheid ondersteunt.
We vertrouwen ook op DeLaval Original VMS™ Liners omdat ze voor het grootste deel van onze kudde goed passen. In de loop van de tijd hebben we gemerkt dat deze consistente pasvorm helpt om de speenconditie stabiel te houden en irritatie te verminderen.
4. Continue, realtime inzichten
We bouwen voort op onze uiergezondheidsroutine door te focussen op het vroegtijdig herkennen van problemen, zodat koeien gezond en productief blijven. We houden het celgetal nauwlettend in de gaten. Het is een van de vroegste signalen dat er iets niet helemaal goed gaat in de uier. Wanneer het celgetal stijgt, betekent dat vaak dat er al een infectie begint lang voordat je zichtbare symptomen zou zien.
Met de DeLaval BioSensor Milk Cell Analysis (MCA) worden deze celgetallen automatisch bij elke melkbeurt gemeten. Dit soort digitale service, samen met andere diensten die we gebruiken (waarover we later in de serie meer vertellen), geeft ons een duidelijk beeld van veranderingen op het moment dat ze plaatsvinden, zodat we vroeg kunnen ingrijpen en problemen aanpakken voordat ze groter worden.
5. Koecomfort en voer
Een koe die zich goed voelt, kan beter omgaan met uitdagingen, net als wij mensen, toch? Daarom geven we prioriteit aan rustige ruimtes, volop vers voer van hoge kwaliteit en natuurlijk, de DeLaval Swinging Cow Brush SCB voor een goede massage. Als de stress laag is en de voeding constant, blijft het immuunsysteem sterker, waardoor koeien zich beter kunnen verweren tegen mastitiskiemen.
“We werken al jarenlang op een systematische manier aan het versterken van de uiergezondheid en het verminderen van mastitisgevallen en celgetallen. Die strategie is succesvol gebleken en vandaag zitten we gemiddeld op 110.000–120.000 cellen per milliliter melk.”
Linda Thulin, Herd Manager, Hamra Farm
Uiergezondheid
Goede uiergezondheid is zó belangrijk. Mastitisgerelateerde aandoeningen zijn namelijk de op één na grootste reden om koeien uit de kudde te verwijderen. Door de omgeving droog en schoon te houden en besmetting tussen koeien te voorkomen, kunnen we het risico op mastitis minimaliseren. Dit helpt koeien langer in de kudde te houden – en draagt bij aan een langere, productievere levensduur.
Onze VMS‑opzet
Hoe robotmelken uiergezondheid ondersteunt op Hamra Farm
Laten we eens kijken naar hoe we melken: onze nieuwe VMS‑stal op Hamra Farm heeft vier DeLaval VMS™ V310‑units en één DeLaval VMS™ V300.
Voor ons is een van de belangrijkste voordelen van robotmelken dat onze koeien zelf kunnen kiezen wanneer ze gemolken worden. Dit past goed bij hun natuurlijke ritme en lactatiecyclus, helpt stress te verminderen en ondersteunt de algehele gezondheid. Bovendien wordt elk kwartier afzonderlijk gemolken. De VMS stopt met melken zodra de melkstroom vertraagt, zodat geen enkel kwartier te veel of te weinig wordt gemolken, een belangrijke factor bij het voorkomen van mastitis en het behouden van melkkwaliteit.
Dan is er nog het voorbehandelen en aanhangen. Elke robot zorgt voor een grondige reiniging van de spenen en het snel en precies aanhangen van de bekers. Na het melken zorgt het systeem voor consistente speendesinfectie bij elke koe, met de juiste dosering voor goede dekking. We weten ook welke instellingen en nozzles we bij elk product moeten gebruiken, omdat elke combinatie uitgebreid is getest.
Daarnaast speelt Flow‑Responsive™ Milking een belangrijke rol in hoe teder onze koeien worden gemolken. Omdat het vacuüm zich aanpast aan de melkstroom van elke koe en elk kwartier, voorkomt het systeem onnodige belasting aan het begin en einde van het melken. We hebben gezien dat dit bijdraagt aan een goede speenconditie en de andere routines ondersteunt waar we al op vertrouwen.
Laten we het over spenen hebben: inzicht in speenhuid en waarom de formulering ertoe doet
Voordat we vertellen wat we gebruiken, helpt het om iets te begrijpen van de speenhuid.
Speenhuid heeft van nature een pH van ongeveer 5,5, wat belangrijk is om haar zacht, elastisch en veerkrachtig te houden. Wanneer die balans wordt verstoord of wanneer de huid droog of beschadigd raakt, wordt de speen kwetsbaarder voor kiemen.
Daarom zijn speendesinfectiemiddelen zorgvuldig geformuleerd. Ze balanceren kiemdodende werking, viscositeit, pH en huidverzorgende ingrediënten om effectief te desinfecteren én een gezonde huid te ondersteunen. Elk product dat we gebruiken is getest in laboratoriumomstandigheden en in langdurige veldproeven. Maar zelfs het beste product werkt alleen als ze gelijkmatig en consequent wordt aangebracht. Daar maakt automatische sprayen echt het verschil.
De wetenschap in de praktijk
We gebruiken direct na het melken een speendesinfectiemiddel, omdat het speenkanaal ongeveer 30 minuten open blijft, vaak langer bij hoogproductieve koeien, waardoor de uier in die periode extra kwetsbaar is voor binnendringende kiemen.
Om koeien in dit kwetsbare venster te beschermen, brengen we een speendesinfectiemiddel aan. In ons geval is dat een jodium houdend middel die snel desinfecteert en tegelijk de huid verzorgt. De VMS™ V300 brengt het elke keer met de juiste dosering aan, wat zorgt voor een gelijkmatige, betrouwbare dekking. Dat niveau van consistentie is handmatig moeilijk te bereiken, en automatisering is voor ons een sleutel geweest om een goede speenconditie en algehele uiergezondheid te behouden.
Onze top vijf voor speenverzorging:
• Goede desinfectie: de speenspray moet kiemen effectief doden.
• Huidverzorging: verzorgende middelen houden de huid soepel en voorkomt uitdrogen.
• Consistente dekking: automatisering zorgt dat geen enkele speen wordt gemist.
• Seizoensaanpassingen: extra verzorging in de winter beschermt tegen kou en wind.
• Automatisering en efficiëntie: robotische spray ondersteunt mastitispreventie en vermindert arbeid.
Voortdurende focus op ons celgetal
Celgetal is een van de vroegste signalen dat er iets veranderd in de uier, omdat het celgetal stijgt wanneer het immuunsysteem van de koe reageert op irritatie of infectie. Met andere woorden: het lichaam stuurt meer witte bloedcellen de melk in om de uier te beschermen, lang voordat je duidelijke tekenen van mastitis ziet.
Om dit te volgen gebruiken we DeLaval BioSensors Milk Cell Analysis (MCA), dat de melk bij elke melkbeurt analyseert en realtime SCC‑informatie geeft. Met deze data kunnen we snel handelen: als een koe stijgende waarden laat zien, nemen we monsters, verplaatsen we haar indien nodig en beoordelen we haar status.
Die snelle reactie heeft ons geholpen om de verspreiding van mastitis te beperken en de behoefte aan antibiotica te verminderen — goed voor de koeien, goed voor het systeem en goed voor de melk.
Om samen te vatten: onze uiergezondheidsfilosofie
Uiteindelijk werkt alles wat we op Hamra Farm doen samen, van het schoonmaken van ligboxen tot het aanpassen van vacuüminstellingen. Als we je vier belangrijke punten zouden moeten meegeven, dan zijn het deze:
• Schone, droge ligplaatsen: twee keer per dag schoonmaken en vers strooisel.
• Effectieve speendesinfectie: consistente bescherming na het melken.
• Juiste instellingen en tepelvoeringen: beschermen van speenpunten bij elke melkbeurt.
• Geavanceerde technologie: digitale tools die je helpen problemen realtime te signaleren, zodat je vroeg kunt handelen in plaats van laat.
Deze routines helpen mastitis te voorkomen, koeien comfortabel te houden en de melkkwaliteit te behouden waar we elke dag naar streven.
Volgende stap
In toekomstige posts in onze Hamra Farm‑serie gaan we dieper in op BioSensors, Flow Responsive™ Milking en praktische tips voor het kiezen van liners en speenverzorgingsproducten.